چرا ساختمان پلاسکو فرو ریخت

درست است که نامش در شورا تنها یک یا دوبار در عرض چهار سال، مطرح شد و در حد همان مطرح شدن باقی ماند. اما حالا جهانی شده و دنیا می‌داند در تهران در روز روشن، یک ساختمان 17 طبقه بر سر آدم‌ها خراب شد؛«پلاسکو»ممکن بود یک خیابان خراب شود و تعداد بیشتری آدم جان خود را از دست بدهند و همه این‌ها را مدیون همان وید(فضای مرکزی) ساختمان پلاسکو هستیم که سبب شد ساختمان در خود فرو بریزد؛ از داخل، فروکش کرده و بعد سازه را به سمت خودش جمع کند؛ ساختمانی که پر از مواد آتش‌زا بود و انبار پارچه و لباس و پلی‌استر، چسب و ... هیچ‌امکاناتی برای اطفاء حریق نداشت. تنها این مواد نبودند؛ پمپ‌های هوایی هم بودند که برای پیراهن‌دوزی استفاده می‌شد و حتی اگر گازوئیل هم نبود، پیک‌نیک‌هایی که برای گرمایش آن‌جا به‌کار می‌رفت(چون ساختمان لوله‌کشی گاز نداشت)و کپسول‌هایی که در آبدارخانه‌ها استفاده می‌شد هم حضور داشتند. این وزن انبارهای لباس و گرما و انفجار دست به دست هم داد تا سازه قدیمی، استحکام خود را از دست بدهد.می‌گویند یکی از مشکلات‌مان فرهنگ مردم است که تخلیه نکردند و آتش‌نشان‌ها ایستادند تا همه آن‌ها بیرون بیایند؛ می‌گویند اگر مردم همکاری می‌کردند یقینا ما این‌قدر تلفات نداشتیم و تو ممکن است بگویی «این نشان می‌دهد که مردم کشور ما تا چه حد از نظر نیازهای اقتصادی در مضیقه هستند و این فشار تا کجا رسیده است که حاضرند جان خود را به خطر بیاندازند اما سرمایه‌شان نابود نشود» و شاید یکی دیگر از دلایلش هم این باشد که می‌دانند بعد از نابودی اموال‌شان هیچ حمایتی از هیچ نهاد و سازمانی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد و حتی اگر هم بگیرد، صوری است و راه به جایی نمی‌برد.ساختمان پلاسکوی تهران که صبح روز پنجشنبه در آتش سوخت و بعد، فرو ریخت و هنوز هم با گذشت پنج روز، از آوارهای آن آتش و خاکستر زبانه می‌کشد، در میان مدیران شهری و اعضای شورای حامیان آن‌ها، گم شده است و آن‌ها هیچ تقصیری را متوجه خود نمی‌بینند و تا به حال در پی توجیه و سلب مسئولیت از خود برآمده‌اند. آمار ضدو نقیض ارئه‌شده از سوی رئیس و اعضای اصولگرای شورای شهر تهران، از تعداد اخطارهایی که شهردار به مالک ساختمان داده، آن‌چه را به ذهن متبادر می‌کند این است که «وقتی در بیرون‌آوردن تعداد اخطارهایی که شهرداری از قرار معلوم به مالک ساختمان داده، هنوز مشکل وجود دارد، چه‌طور می‌توان آمار دقیقی از ساختمان‌های شبیه پلاسکو را استخراج کرد؟» با این اوصاف بحث درخواست استیضاح شهردار، در فضای مجازی دست به دست می‌شود و اعضای شورا (که مخالف سیاست‌های او بوده و هستند) می‌گویند که اگر بعد از بررسی‌های کارشناسانه تقصیر شهردار محرز شد استیضاح او را بررسی می‌کنیم.مدل مصاحبه‌ها و برنامه‌هایی که در رابطه با پلاسکو در صدا و سیما ارائه می‌شود، به نحوی است که اعتراض اعضای اصلاح‌طلب را برانگیخته؛ آن‌ها می‌گویند این مصاحبه‌ها، یک‌طرفه بوده و کارشناسانه نیست و فراکسیون اصلاح‌طلبان، نامه‌ای به صداو سیما نوشته بر این مبنا که «ما نمی‌گوییم ما را دعوت کنید؛ حداقل متخصصین شهری را دعوت کنید تا بحث کارشناسانه ارائه داده و مانع تکرار فاجعه شوند نه این‌که بحث‌هایی یک‌سویه در دفاع از افراد خاص صورت بگیرد.»یکی از اعضای اصلاح‌طلب شورای شهر می‌گوید که در مورد کلیت قصه پلاسکو و موضوع حریق و اطفاء و ریزش و آواربرداری، فراکسیون اصلاح‌طلب‌ها تا پایان عملیات، اعلام موضع نمی‌کند اما در حال بررسی کارشناسانه، علمی و فنی ماجرا است و مواضع‌ خود را بعد از پایان این داستان و روشن‌شدن تکلیف شهدای آتش‌نشان، اعلام عمومی خواهد کرد. با محمدمهدی تندگویان، نایب‌رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی در شورا، درباره ساختمان پلاسکو و بخشی از جزئیات آتش‌سوزی به گفت‌وگو نشستیم؛راجع به اخطارهایی که شهرداری به مالک ساختمان داده، صحبت‌های ضدونقیضی صورت گرفته؛ آقای چمران در نماز جمعه گفت که 14 بار اخطار داده‌ایم؛ پیرهادی؛ عضو اصولگرای شورای شهر در شبکه خبر این تعداد را 7 بار برآورد کرد. و برخی مالکان ساختمان ویران‌شده پلاسکو می‌گویند که اصلا اخطاری وجود نداشته. قضیه این اخطارها چیست؟ آیا تصاویری که از اخطارها در فضای مجازی پخش شدند، ساختگی بودند؟به هرحال در طی این سال‌ها به هیات‌مدیره آن‌جا اخطار داده شده؛ نه این‌که به تک‌تک کسبه اخطار بدهند. نامه از شهرداری به هیات‌مدیره رفته اما این‌که چرا برخی می‌گویند هفت اخطار و برخی 14 تا، ظاهرا هر دو می‌گویند از روی گزارشی که از شهرداری گرفته‌ایم گفته‌ایم و با بررسی‌های بیشتر مشخص‌شده که 14 اخطار بوده است.با توجه به بی‌نتیجه‌بودن این اخطارها آیا موافقتی با مالک ساختمان وجود داشته است؟شهرداری می‌گوید علی‌رغم اخطارهایی که می‌دهم امکان پلمپ سازه را در موارد این‌گونه ندارم و دستگاه‌های قضایی به من این اجازه را نمی‌دهند. این در حالی است که دادستان گفته شهرداری باید آن‌جا را می‌بسته باز هم شهرداری بر ناتوانی‌اش در این امر، پافشاری می‌کند و دلیل می‌آورد که بعدا خود مالکین می‌روند و شکایت می‌کنند و فک پلمپ کرده یا «نیوجرسی» را برمی‌دارند. چه‌طور شهرداری در موارد دیگر می‌تواند قاطع‌تر عمل کند؛ جایی را خراب یا پلمپ کند یا نیوجرسی بگذارد؟شهرداری می‌گوید دست من را برای پلمپ ساختمان باز نگذاشته‌اند و به ماده 55 اشاره کرده و توضیح می‌دهد که صراحت این‌که بعد از اخطار می‌توانم این ساختمان را پلمپ کنم و ببندم وجود ندارد؛ این ادعای شهرداری است که ما همین را هم در فراکسیون یا کمیسیون‌های مربوطه‌مان، بدون بررسی نخواهیم گذاشت. ادعای شهرداری، مالک، مغازه‌دارها و خود عملیات را چه از لحاظ مدل اجرا و چه تجهیزات و تاسیساتی که داشته‌ایم بررسی خواهیم کرد. ادعاها زیادند اما قانون چه می‌گوید؛ آیا قانون این‌ها را تائید می‌کند؛ برای نمونه اختیارات سازمان آتش‌نشانی کم است و نمی‌تواند وارد عمل شود چون مصوباتی در مجلس برای اختیار عمل آن‌ها وجود ندارد اما مثل این‌که شهرداری این اختیار را دارد چون قبلا انجام داده.دادستان می‌گوید شهرداری اختیار دارد و شهرداری می‌گوید ندارم.علت اصلی ریزش ساختمان پلاسکو را چه می‌بینید؛ یک عده می‌گویند انفجار سبب ریزش شد و عده‌ای هم جواب می‌دهند که گازوئیل منفجر نمی‌شود؛ گازوئیل آتش می‌گیرد. برخی می‌گویند که «بی‌خود آب ریخته می‌شد و این سبب سست‌شدن بیشتر پایه ذوب‌شده شد»؛ اظهار نظرهای غیرکارشناسانه هم زیاد هستند. شما به عنوان یک متخصص معماری و شهرسازی، علت این ریزش را چه می‌دانید؟نمی‌شود نظر قطعی داد اما سازه‌های فلزی ساعت مشخص مقاومت در برابر آتش را دارند و معمولا زمانی را که برای آن اعلام می‌کنند دو ساعت است؛ اگر بیشتر از دو ساعت طول بکشد، امکان اطفاء حریق ساختمان نباشد و سازه و اسکلت فلزی هم پیش از این در برابر درجه حرارت مقاوم نشده باشد (که پلاسکو هم همین‌طور بوده) ممکن است چنین مشکلی پیش بیاید. این‌جا آتش‌سوزی بیشتر طول کشیده اما موضوع این است که الان یک سری انفجارهای رخ‌داده سبب شده فشاری هم که گرما و حرارت ایجادکرده مضاعف شود علاوه بر این‌که ساختمان به حالت انبار درآمده بود که وزن سازه را بالا برده و این وزن و گرما و انفجار دست به دست هم داد تا سازه استحکام خود را از دست بدهد و همه این‌ها با توجه به عمر سازه مطرح می‌شود. آیا ساختمان نشست کرد؟ساختمان نشست نکرد؛ ساختمان چون یک وید(فضای مرکزی) داشت و آن باعث شد به سمت داخل، فرو بریزد. اگر آن وید را نداشت و خدای نکرده ساختمان به سمت دیگری برمی‌گشت، تلفات چند برابر این را داشتیم. ممکن بود عرض یک خیابان یا کاملا یک راسته را از بین ببرد که هم کشته زیاد می‌داد هم میزان تخریب بالا بود. ساختمان از داخل فروکش و بعد سازه را به سمت خودش جمع کرد. گفته شد در طبقاتی از ساختمان چسب‌ها یا مواد رنگی وجود داشت.کل ساختمان پر از مواد آتش‌زا بوده؛ هم پارچه هم پلی‌استر و هم پیراهن‌دوزی و موادی که برای لباس استفاده می‌کنند و مشکل این‌جا است که چنین ساختمانی با چنین ویژگی‌های خطرناکی باید امکانات اطفاء حریق می‌داشت و اگر داشت به این‌جا نمی‌رسید.علاوه بر این که بحث پمپ‌های هوایی که برای پیراهن‌دوزی استفاده می‌شود و امکان انفجار دارند هم مطرح است؛ از سوی دیگر پیک‌نیک‌های کپسول گازی که داخل ساختمان بوده‌اند به این دلیل که آن‌جا لوله‌کشی گاز نداشته و بالاخره آبدارخانه‌هایی که در ساختمان بوده‌اند و احتمالا از کپسول استفاده می‌کردند،آتش‌سوزی‌ را تشدید کردند.شاید در این شرایط برای نقد سیستم اطفاء حریق جایی نمی‌ماند؛ آتش‌نشان‌ها با کمترین و ابتدایی‌ترین امکانات(به گفته برخی کارشناسان) وارد عملیات شدند و هزینه‌ بسیاری هم دادند. اما با توجه به زمان آغاز آتش‌سوزی، به نظر می‌رسد کمبود نیرو هم وجود داشته.بهترین جمله‌ای که دیدم این بود که غیرت آتش‌نشان‌ها تجهیزات را هم به زانو درآورد. اما روی همین تجهیزات هم باید بحث و بررسی کنیم ببینیم امکانات به‌روز بوده یا خیر؟ کافی بوده یا نه؟ اما این‌که آتش‌نشان‌ها با همین تعدادی هم که داشتند و هنوز بیش از 15 نفرشان زیر آوار هستند، خوب عمل کردند. یکی از مشکلات‌مان فرهنگ مردم است که نتوانسته‌اند تخلیه کنند؛ آن‌ها ایستاده‌اند تا همه مردم بیرون بیایند و آن هم با زور، مردم را بیرون کنند و حتی در نهایت از نیروی انتظامی هم کمک گرفتند؛ اگر مردم همکاری می‌کردند یقینا ما این‌قدر تلفات نداشتیم.ما در این آتش‌سوزی شاهد صحنه‌هایی بودیم که «کاسبی» نیروی انتظامی را کتک می‌زد و می‌خواست برود توی ساختمان و اسناد و مدارکش را بردارد؛ این نشان می‌دهد که مردم کشور ما تا چه حد از نظر نیازهای اقتصادی در مضیقه هستند و این فشار تا کجا رسیده است که حاضرند جان خود را به خطر بیاندازند اما سرمایه‌شان نابود نشود و شاید یکی دیگر از دلایلش این باشد که می‌دانند بعد از نابودی اموالشان هیچ حمایت از هیچ نهاد و سازمانی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد و حتی اگر هم بگیرد، صوری است و راه به جایی نمی‌برد. این یک موضوع فرهنگی است؛ باید به نحوی و با تمهیداتی ایمنی نظیر بیمه‌ها، پشتیبانی‌های اداری و... مردم را به آسایش خیال برسانیم که بدانند در زمان‌هایی نظیر آتش‌سوزی پلاسکو، جان خود را به خطر نیاندازند.آقای قالیباف اولین کسی بود که در تلویزیون حاضر شد و چندبار هم با لبخند گفت که هیچ کسی نمرده و تنها حدود 30 نفر از همکاران من که منظورش آتش‌نشان‌ها بودند، آن زیر گرفتار آمده‌اند و می‌خواهیم درشان بیاوریم. در میان اظهارات ایشان و نزدیکانشان، هیچ تقصیری متوجه شهرداری نیست. با این اوصاف بحث بازخواست از شهردار، و خواستن توضیح به کجا نی‌رسد؟این بحث، می‌ماند بعد از بررسی علمی و اعمال نظرهای کارشناسی؛ نمی‌دانم که می‌شود شهردار را استیضاح کرد یا خیر و البته ما به دنبال این نیستیم؛ ما به دنبال بررسی علمی موضوع هستیم. اگر به این جمع‌بندی برسیم که شهردار مقصر است این کار را می‌کنیم. این‌جا ما با مالک و هشدارهایی که به او داده شده و موارد بسیار دیگری طرف هستیم.در نهایت این‌که «پلاسکو» چند بار در شورا مطرح شد؟در این چهار سال شاید یک یا دو بار در شورا نام پلاسکو آمد؛ قبلا آقای قالیباف در یکی از جلسات مطرح کرد که به این ساختمان تذکر دادیم و در همین حد بود نه در حد کارشناسانه علمی که کسی پیگیر موضوع باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.